|
WYSTĄPIENIE PRZEWODNICZĄCEGO ANDRZEJA LEPPERA NA MOSKIEWSKIEJ KONFERENCJI "GOSPODARKA, PAŃSTWO I SPOŁECZEŃSTWO W XXI WIEKU"
19.05.2004
Szanowny Panie Przewodniczący,
Szanowni Uczestnicy Konferencji.
Na wstępie chciałem podziękować za zaproszenie Samoobrony Rzeczpospolitej Polskiej do uczestnictwa w konferencji w obecności tak zacnego grona.
Szanowni Państwo.
Globalny kryzys gospodarczy, jakiego doświadczamy na przełomie wieków odczuwany jest przez społeczeństwa poszczególnych krajów w różnym stopniu z różnym natężeniem. Szczególnie dotkliwy jest on dla krajów postsocjalistycznych będących w fazie tak zwanej transformacji ustrojowej. W krajach o słabszym poziomie rozwoju gospodarczego kryzys ów jest przyczyną obserwowanego regresu cywilizacyjnego szczególnie dotkliwego dla słabszych grup społecznych utrzymujących się z pracy najemnej, które najboleśniej odczuwają skutki marginalizacji i wykluczenia.
Są to typowe skutki globalizacji, która stworzyła bardzo bogatym więcej możliwości jeszcze szybszego robienia pieniędzy. Niestety nie ma ona pozytywnego wpływu na najbiedniejszych mieszkańców świata. Globalizacja jest w swojej istocie wielkim paradoksem, przynosząc korzyści nielicznym, wyklucza i marginalizuje dwie trzecie ludności świata.
W gospodarce światowej dominują wielkie korporacje ponadnarodowe i związane z nimi oligarchiczne elity finansowo-polityczne, bezlitosne w stosunku do zwykłych ludzi i całych narodów. Promują one globalizm ekonomiczny, stosując finansowy terror i zniewolenie informacyjne pod przykrywką pozorowanej, jawności, równości i demokracji.
Dla obrony przed tymi zjawiskami przyglądamy się uważnie rosyjskim rozwiązaniom, które uważamy za słuszne i konieczne.
Polska transformacja, oparta na koncepcjach neoliberalnych i symbolizowana przez politykę terapii szokowej, przyniosła upadek przemysłu, rolnictwa, finansów, nauki i edukacji, pozbawiła miliony ludzi miejsc pracy i perspektyw na godne życie. Wielu z nas pozbawiła dostępu do oświaty, ochrony zdrowia, bezpieczeństwa oraz dostępu do dóbr kultury. W wyniku transformacji ustrojowej państwo zostało osłabione do tego stopnia, że nie jest w stanie spełniać swych podstawowych funkcji społecznych i gospodarczych. Transformacja ta prowadzona jest od 1989 r. w oparciu o liberalne dogmaty tzw. Konsensusu Waszyngtońskiego, wypracowane na przełomie lat 80. i 90. ubiegłego wieku przez Departament Skarbu USA, Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Bank Światowy i wpływowe kręgi liberalnych ekonomistów amerykańskich i europejskich. W wyniku takiej transformacji Polska ma być wyłącznie rynkiem zbytu na importowane towary, swoistym buforem łagodzącym cyklicznie powtarzające się kryzysy nadprodukcji w światowej gospodarce oraz rezerwuarem i dostarczycielem sezonowej siły roboczej dla bogatych krajów regionu w okresach koniunktury i światowego wzrostu gospodarczego.
Aby nie być gołosłownym, posłużę się polskimi doświadczeniami w kontaktach gospodarczych z bogatymi krajami Unii Europejskiej. W wyniku protekcjonistycznych zabiegów starych członków Unii, od wielu lat dzięki nierównowadze we wzajemnej wymianie handlowej, Polska utrzymuje od jednego miliona do półtora miliona miejsc pracy na terenie Unii Europejskiej, dla której Polska stała się czwartym po USA, Japonii i Szwajcarii rynkiem zbytu, z deficytem Polski wynoszącym za okres 1991- 2003 ponad 122 mld USD. Z kolei tak zwane okresy przejściowe uniemożliwiają Polakom podjecie pracy, w starych krajach członkowskich UE. Dlaczego tak się dzieje? W krajach tych obserwujemy właśnie okres dekoniunktury gospodarczej. Kiedy obywatele polscy będą mogli podjąć pracę? W momencie przewidywanego wzrostu gospodarczego w wyniku, którego nastąpi zapotrzebowanie na tanią siłę roboczą pochodzącą właśnie z nowoprzyjętych krajów, w tym również z Polski. To cóż, że Polska boryka się właśnie z problemem ponad 20% bezrobocia a wraz z jego ukrytymi formami przekraczającego znacznie 30%. Sytuację społeczno-ekonomiczną i gospodarczą w naszym kraju dodatkowo komplikują narzucone nam drakońskie limity produkcyjne w przemyśle i rolnictwie, cofające nasz kraj w poziomie produkcji w niektórych gałęziach gospodarki do początku lat pięćdziesiątych ubiegłego stulecia.
Doktryny liberalne narzucone Polsce przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy, szczególnie dotyczące szybkiej prywatyzacji majątku narodowego i liberalizacji handlu przyniosły Polsce więcej szkód niż spodziewanych korzyści.
Dla ilustracji problemu posłużę się cytatem z książki noblisty Josepha Stiglitza " Globalizacja".
(...) " Niestety międzynarodowy Fundusz Walutowy i Bank Światowy podchodziły do tych spraw z wąskiego ideologicznego punktu widzenia - prywatyzacja miała następować szybko. Krajom dokonującym transformacji od komunizmu do rynku wystawiono cenzurki: tym, które przeprowadziły prywatyzacje szybciej, przyznawano wyższe noty. W efekcie prywatyzacja nie przynosiła spodziewanych korzyści.(...).
(...) Międzynarodowy Fundusz Walutowy hołduje ideologii, że nowe, bardziej produktywne miejsca pracy będą powstawały w miarę eliminowania starych, nieefektywnych, stworzonych za murami protekcjonizmu. Ale wcale tak nie jest i przynajmniej od czasu wielkiego kryzysu, niewielu ekonomistów wierzy w natychmiastowe tworzenie miejsc pracy. Do stworzenia nowych firm i miejsc pracy potrzeba kapitału i przedsiębiorczości, a w krajach rozwijających się na ogół występuje niedobór zarówno tego drugiego czynnika, z powodu niskiego poziomu edukacji, jak i tego pierwszego, z powodu braku finansowania przez banki. W licznych krajach Międzynarodowy Fundusz Walutowy jeszcze pogorszył sprawę, ponieważ jego programy ostrych oszczędności często pociągały za sobą tak wysokie stopy procentowe - czasem przekraczające 20, czasem 50, a czasem nawet 100 procent - że tworzenie miejsc pracy i przedsiębiorstw stawało się niemożliwe nawet w dobrym otoczeniu ekonomicznym, takim jak w Stanach Zjednoczonych. Kapitał konieczny do osiągnięcia wzrostu był po prostu za drogi."
Przykład Polski i polskie doświadczenia podaję innym narodom ku przestrodze. Uleganie przez elity polityczne neoliberalnym dogmatom o konieczności permanentnych wyrzeczeń najbiedniejszych obywateli na rzecz nielicznej grupy oligarchów nie prowadzi do poprawy kondycji gospodarki a jedynie do jeszcze większego rozwarstwienia społecznego i do pogarszania się sytuacji ekonomicznej najbiedniejszych obywateli.
Dogmaty te, jako obcy przeszczep neoliberalnych koncepcji gospodarczych nie biorących pod uwagę polskich interesów, uwarunkowań historycznych, geopolitycznych, pozbawionych pierwiastka narodowego, zostały przez polskie społeczeństwo odrzucone.
Samoobrona RP jako partia i siła polityczna, zrodziła się właśnie z ludowego oporu i buntu przeciw takiej liberalnej polityce ekonomicznej wprowadzanej przez skorumpowane rządy.
W tym miejscu należy zadać sobie pytanie. Odrzuciliśmy wcześniej socjalistyczny model gospodarki, odrzucamy również neoliberalne, kapitalistyczne koncepcje ekonomiczne. Czy istnieją jakieś inne, bardziej sprawiedliwe społecznie, efektywne ekonomicznie modele gospodarki, umożliwiające trwały i zrównoważony rozwój państw i społeczeństw? Otóż tak! Istnieją! Wystarczy sięgnąć po gotowe rozwiązania koncepcji "Trzeciej Drogi".
Samoobrona RP opowiada się właśnie za "Trzecia Drogą" rozwoju Polski, za przywróceniem najwyższej rangi takim wartościom, jak: Człowiek, Rodzina, Praca, Godne Życie.
Głoszone przez Samoobronę RP cele zawarte są w haśle: "Człowiek, Rodzina, Praca, Godne Życie" najlepiej określają hierarchię wartości, która leży u podstaw założeń ruchu społecznego Samoobrony RP. To człowiek jest najwyższą wartością, a stwarzanie mu możliwości rozwoju, zaspokojenia jego potrzeb jest najważniejszą powinnością państwa. Samoobrona RP głosi hasło silnego i przyjaznego dla obywatela państwa, gwarantującego zwykłym obywatelom bezpieczeństwo socjalne i prawne, a także tworzącego warunki rozwoju gospodarki i przedsiębiorczości, oświaty, nauki i kultury narodowej.
Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej jako masowy, patriotyczny ruch społeczny opowiada się za społeczną gospodarką rynkową, której najważniejszym celem jest zaspokojenie potrzeb społecznych, a nie realizacja interesów kapitału.
Głównym celem przedsięwzięć modernizacyjnych powinien być rozwój dziedzin mających znaczne możliwości eksportowe, a także infrastruktury oraz sektorów rozwojowych - biotechnologii, informatyki, telekomunikacji i mikroelektroniki.
Program Społeczno - Gospodarczy Samoobrony RP jest wyrazem oczekiwań wielomilionowej rzeszy obywateli na fundamentalne zmiany w dotychczasowej polityce społeczno - gospodarczej państwa, która doprowadziła do masowego bezrobocia, do nędzy większości społeczeństwa, do zapaści cywilizacyjnej i powstania warstwy bogaczy, oligarchów i skorumpowanej klasy politycznej będącej na jej usługach.
Powstały ustrój oligarchiczny trzeba zastąpić ustrojem demokratycznym. Program Samoobrony RP zawiera nowe elementy dotychczas niedostrzegane i pomijane przez rządy kierujące się antynarodową, liberalną doktryną ekonomiczną, będącą podstawą transformacji systemowej prowadzonej w Polsce i w innych krajach Europy Środkowej i Wschodniej od 1989 r.
Podstawą Programu Społeczno - Gospodarczego Samoobrony RP jest koncepcja Trzeciej Drogi. To umożliwia nadanie właściwej rangi fundamentalnym prawom człowieka: prawu do pracy i godziwej płacy, prawu do mieszkania, prawu do opieki zdrowotnej, prawu do oświaty i nauki jako podstawy równych szans życiowych. Idzie tu także o nowy charakter stosunków międzyludzkich, a głównie o szacunek dla życia w każdej formie, uznanie dla rodziny, narodu, tradycji obyczajowej i solidaryzmu społecznego.
Samoobrona RP opowiada się za silnym i skutecznym państwem, które powinno spełniać w gospodarce narodowej pięć zasadniczych funkcji:
tworzenie podstaw prawno - instytucjonalnych funkcjonowania rynku i całej gospodarki narodowej,
kierowanie polityką makroekonomiczną, przemysłową, budowlaną, transportową, handlową, rolną, w zakresie usług i finansową,
inwestowanie w kapitał ludzki to jest: w edukację wszystkich szczebli i naukę, infrastrukturę i podstawowe usługi socjalne,
zabezpieczenie dla najuboższych grup społecznych,
ochrona środowiska naturalnego.
Dla zapewnienia sterowności i skuteczności państwa i gospodarki niezbędne jest wzmocnienie władzy wykonawczej, wprowadzenie zamiast obecnego systemu parlamentarnego - gabinetowego systemu prezydenckiego, co zakłada projekt nowej Konstytucji RP, opracowany przez Samoobronę RP, po części wzorowany na rozwiązaniach funkcjonujących w Federacji Rosyjskiej.
Jak pisze najwybitniejszy teoretyk niedoskonałego rynku J. E. Stiglitz, laureat nagrody Nobla z 2001 roku, bezpodstawny jest pogląd, jakoby prywatyzacja w połączeniu z liberalizacją handlu i wszelkich przejawów działalności gospodarczej wystarczy dla zapewnienia efektywności rynków. Jest drugi konieczny tego warunek - wzmocnienie instytucjonalnych podstaw rynkowości zapewniających efektywność systemu finansowego, wolną konkurencję wykluczającą działania sprzeczne z normami uczciwości - dumping, korupcję, niejasne subwencjonowanie, pozorność zamówień publicznych, brak przejrzystości w stosunkach rynkowych i publicznych.
Nowy konsensus co do koncepcji i strategii rozwojowo-transformacyjnej, w który wpisuje się m.in. program Samoobrony RP, ułatwiłby tworzenie i realizację polityki zorientowanej zarówno na kompleksowe i harmonijne rozwiązywanie problemów przyspieszenia wzrostu gospodarczego, po okresie załamania, stagnacji i dekoniunktury, jak i na obniżenie społecznych kosztów transformacji systemowej, sprawiedliwe ich rozłożenie, zmniejszenie ich uciążliwości i nadanie przeprowadzanym reformom kształtu społecznie akceptowanego.
Przeniesienie ideologii "Trzeciej Drogi" na grunt gospodarki w warunkach polskich nie jest proste, jednakże możliwe do wykonania.
Przedstawię Szanownemu Państwu podstawowe elementy strategii , jakie legły u podstaw programu społeczno-gospodarczego Samoobrony Rzeczypospolitej Polskiej.
Rozwój małej i średniej przedsiębiorczości oraz rolnictwa to fundament naszego programu.
Małe i średnie przedsiębiorstwa to najbardziej dynamicznie rozwijający się sektor działalności gospodarczej. To właśnie on ma znaczący wkład w poprawę warunków ekonomicznych oraz socjalnych ludności. Małe i średnie przedsiębiorstwa stanowią prawie 99% firm, działających w Unii Europejskiej, tworzą najwięcej nowych miejsc pracy i sprawdzają się pod względem konkurencyjnym w otoczeniu gospodarczym.
Dlatego wsparcie tego sektora gospodarki szczególnie poprzez preferencyjną politykę kredytową państwa jest tak istotne. Samoobrona RP dopuszcza nawet zerową stawkę oprocentowania takich kredytów, gdyż i tak na skutek rozwoju tej dziedziny gospodarki w ostatecznym rozrachunku przyniesie on wymierne zyski nie tylko społeczne, ale również budżetowe. Towarzyszyć temu muszą następujące działania:
ograniczenie bariery popytowej poprzez radykalne zwolnienie z opodatkowania najniższych dochodów oraz poprzez wypłatę powszechnych zasiłków dla bezrobotnych,
poprawa konkurencyjności polskiej produkcji i usług poprzez zmniejszenie podatku dochodowego od przedsiębiorstw do symbolicznego poziomu 10 %,
poprawa opłacalności polskiego eksportu poprzez utrzymanie płynnego kursu złotego przy inflacji cenowej 5 - 7 % rocznie,
zapewnienie trwałych źródeł dochodów budżetowych, głównie w postaci podatków pośrednich oraz wprowadzenie nowego, maksymalnie 2,5 % podatku obrotowego,
uruchomienie bardzo silnego mechanizmu efektywnościowego - "im więcej i oszczędniej wytwarzam i sprzedają tym więcej zarabiam",
Wzrost poziomu zamożności polskiej wsi jest szansą dla milionów bezrobotnych obywateli naszego kraju na poprawę ich warunków egzystencji. Wzrost zamożności rolników poprzez przywrócenie opłacalności produkcji w sektorze rolnictwa będzie skutkował pozytywnie w gospodarce poprzez wzrost zapotrzebowania na różnorodne usługi i zwiększenie popytu na dobra inwestycyjne, środki produkcji i inne artykuły przemysłowe. Stanie się to silnym bodźcem rozwoju lokalnych inicjatyw gospodarczych na rzecz rolnictwa i wsi.
Szanowni Państwo.
Żadne nawet najlepsze programy gospodarcze nie mają szans powodzenia, jeżeli nie zostaną wsparte przez właściwe kontakty gospodarcze, naukowe i kulturalne z najbliższymi sąsiadami w szczególności z tradycyjnymi naszymi partnerami.
W trakcie debaty parlamentarnej 21 stycznia 2004 roku nad zadaniami polskiej polityki zagranicznej, krytycznie oceniłem stan współpracy naszego kraju ze wschodnimi sąsiadami, w tym zwłaszcza z Federacją Rosyjską.
Stwierdziłem, że "rynek wschodni jest niewykorzystany. My nie możemy boczyć się na Rosję. Czy nam się podoba czy nie, Rosja była mocarstwem, jest i będzie".
Eksperci Samoobrony RP dokonali wnikliwej oceny stosunków politycznych i gospodarczych Polski z krajami Wspólnoty Niepodległych Państw. Wynika z niej, iż żaden polski rząd po 1989 roku nie określił długofalowej strategii Polski w zakresie stosunków politycznych i gospodarczych ze wschodnimi, słowiańskimi sąsiadami. Dotychczasowe rządy ograniczały rozwój obrotów handlowych Polski z Federacją Rosyjską. Dlatego Samoobrona RP, podobnie jak i poważna część polskiego biznesu, pozytywnie przyjęła zapowiedzi rządu SLD- UP doprowadzenia do radykalnego ożywienia kontaktów gospodarczych i równoważenia obrotów handlowych między Polską a Federacją Rosyjską, a także Ukrainą i Białorusią.
Do żadnego przełomu jednak nie doszło. Nie nastąpiła poprawa obrotów handlowych, nie polepszono klimatu współpracy i wzajemnego zaufania. Żaden rosyjski podmiot gospodarczy dysponujący własnym zapleczem surowcowym nie stał się inwestorem na polskim rynku. Nie buduje się przez Polskę drugiej nitki gazociągu JAMAL.
Warunkiem otwarcia rynków wschodnich dla polskich towarów i usług jest polepszenie stosunków politycznych z Federacją Rosyską. Dotychczasowy impas w relacjach polsko-rosyjskich zepchnął nasz kraj do roli trzeciorzędnego partnera Rosji. Samoobrona RP uważa, że należy przywrócić Polsce status ważnego, liczącego się partnera w stosunkach dwustronnych z Rosją, zdolnego do zapewnienia dostaw na rosyjski rynek wyrobów przemysłowych, urządzeń technicznych i żywności. W zamian za szersze otwarcie się rynku rosyjskiego na dostawy polskich wyrobów, towarów i urządzeń technicznych, Polska winna odstąpić od restrykcyjnej polityki wobec podmiotów gospodarczych Rosji, Ukrainy i Białorusi i stworzyć korzystniejszy klimat dla wschodnich inwestycji w Polsce.
W ocenie Samoobrony RP poprawie polsko-rosyjskich stosunków gospodarczych będzie służyć:
zawarcie nowej umowy gospodarczej i handlowej w pełni odpowiadającej aktualnym możliwościom i interesom narodowym obu stron;
podniesienie rangi Wspólnej Polsko-Rosyjskiej Komisji do Spraw Handlu i Współpracy Gospodarczej, poprzez objęcie funkcji współprzewodniczących przez premierów Polski i Rosji oraz powołanie pełnomocników rządów w celu nadzoru i monitorowania realizacji przyjętych decyzji;
uruchomienie szerokiej współpracy międzyregionalnej województw Rzeczypospolitej Polskiej z guberniami Federacji Rosyjskiej, obejmującej wymianę handlową, wspólne projekty inwestycyjne, wspólne przedsiębiorstwa, współpracę w zakresie przemysłu i technologii, nauki, rolnictwa, budownictwa i transportu;
powołanie Polsko-Rosyjskiego Banku dla wspierania rozwoju wzajemnego handlu i inwestycji;
stworzenie warunków do znacznego zwiększenia rosyjskich inwestycji w Polsce oraz polskich w Rosji.
powołanie w Warszawie Fundacji Polsko-Rosyjskiej dla inicjowania i promowania wzajemnych kontaktów kulturalnych, sportowych, młodzieżowych, gospodarczych, handlowych i naukowo-technicznych.
Szanowni Państwo.
Przedstawiłem Wam w największym skrócie poglądy reprezentowane przez Samoobronę Rzeczpospolitej Polskiej dotyczące państwa, gospodarki i polityki społecznej. Wyrażam nadzieję, że chociaż w niewielkiej części Państwu je przybliżyłem. Aby się porozumieć i lepiej zrozumieć trzeba ze sobą rozmawiać. Przekazuję jeszcze raz serdeczne podziękowania organizatorom konferencji za zaproszenie do wzięcia w niej udziału przedstawicieli Samoobrony Rzeczpospolitej Polskiej.
Dziękuję za uwagę.
drukuj
| 
