MENU
STRUKTURA
POLECAMY

KONTAKT
Biuro Krajowe Partii:
al. Jerozolimskie 30
00-024 Warszawa
tel.: (22) 625 04 72
fax: (22) 625 04 77
samoobrona@samoobrona.org.pl

Biuro Krajowe Związku:
ul. Nowogrodzka 31 lok.207
00-511 Warszawa
tel.: (22) 629 32 90
samoobrona@samoobrona.org.pl

PRZEWODNICZĄCY PARTII
POCZTA
O NAS
REDAKCJA
WYSZUKIWANIE

 Czwartek, 9 Września 2010

Trzecia Droga Samoobrony RP

22.12.2005

I Wstęp
II Historia ruchu społecznego "Samoobrona"
III Fundamenty ideowe Samoobrony
IV Koncepcja "Trzeciej Drogi" w Programie Społeczno-Gospodarczym Samoobrony RP
V Teoretyczne podstawy Programu Społeczno-Gospodarczego Samoobrony RP
VI Istota sporu pomiędzy Platformą Obywatelską a Samoobroną
VII Czy Andrzej Lepper zmienił poglądy?
VIII Co będzie jeśli liberałowie wygrają?

WSTĘP

Podczas kilkunastu lat mojej działalności publicznej, która często szła pod prąd twórcom politycznej poprawności w wydaniu neoliberalnym, narosło wokół Samoobrony wiele mitów i krzywdzących zafałszowań rzeczywistości.

Mierni, ale uważający się za wszechwiedzących, komentatorzy polskiej sceny politycznej klasyfikowali Samoobronę jako ruch skrajnie prawicowy, populistyczny, albo skrajnie lewicowy, czy wręcz komunistyczny. Dlatego pojawiła się konieczność wyjaśnienia podstaw Programu Społeczno-Gospodarczego Samoobrony. Jest to szczególnie istotne obecnie, gdy coraz bardziej zacierają się rozpoznawalne do tej pory różnice między prawicą a lewicą. Dotychczasowe podziały tracą sens i racjonalne uzasadnienie.

Nasi eksperci starają się wyjaśnić w wielkim skrócie, czym jest Samoobrona, jakie jest jej miejsce na polskiej i europejskiej scenie politycznej. Każdy, kto chciałby poznać miejsce Samoobrony w polskim krajobrazie politycznym, powinien znać nasze podstawy i punkty wyjścia do dalszych rozważań i szczegółowych propozycji.

Zwracam się do wszystkich obywateli: rolników, robotników, emerytów i rencistów, inteligencji, ludzi nauki i kultury, wszystkich, którym leży na sercu dobro naszej wspólnej Ojczyzny Rzeczypospolitej, o życzliwe przyjęcie dokumentu "Trzecia Droga Samoobrony RP".

Andrzej Lepper

HISTORIA RUCHU SPOŁECZNEGO "SAMOOBRONA"

Upadek realnego socjalizmu w 1989 roku przyniósł wielkie nadzieje społeczeństom Europy Środkowej i Wschodniej. Radość z odzyskania politycznej suwerenności i demokracji w Polce trwała jednak zaledwie kilkanaście miesięcy. Na mocy "Konsensusu Waszyngtońskiego" - porozumienia pomiędzy nowymi, niedoświadczonymi władzami Polski a przedstawicielami międzynarodowych instytucji finansowych i najbogatszych państw świata rozpoczął się proces wykorzystywania polskich przemian demokratycznych do eksploatacji naszego kraju przez międzynarodowe grupy interesów.

Historia Samoobrony, jako szeroko rozumianego ruchu społecznego, rozpoczęła się latem 1991 roku. Andrzej Lepper stanął na czele licznych rolników protestujących przeciwko fatalnym warunkom gospodarowania w rolnictwie. Jesienią 1991 roku spotkał się z ówczesnym wicepremierem i ministrem finansów Leszkiem Balcerowiczem, autorem i wykonawcą tak zwanej "terapii szokowej". Okazało się bowiem, pod płaszczykiem doktryn monetarystycznych w Polsce uprawiana jest polityka podporządkowania gospodarki i państwa interesom zagranicznego kapitału.

Andrzej Lepper wspomina w swej książce, "wszystko, co działo się potem - ze mną i Samoobroną - w jakiejś mierze zawdzięczam zatem tej rozmowie sprzed 10 lat". W 1992 roku zarejestrowany został Związek Zawodowy Rolnictwa "Samoobrona", a krótko potem partia polityczna (wówczas jeszcze występująca pod nazwą Przymierze "Samoobrona").

Stojący na czele partii i związku Andrzej Lepper rozpoczął ciężką i trudną pracę nad budową szerokiego, patriotycznego ruchu społecznego. Z pewnością do wzrostu znaczenia Samoobrony przyczyniały się liczne akcje protestacyjne organizowane z jej inicjatywy. Z czasem Przewodniczący Samoobrony stał się ostatnią deską ratunku, pokrzywdzonych wołających o pomoc. To właśnie Samoobrona stała się głosem całych grup społecznych, które w wyniku przeobrażeń lat dziewięćdziesiątych znalazły się na skraju nędzy i beznadziei.

Przełomową datą w dziejach Samoobrony stały się wybory parlamentarne przeprowadzone we wrześniu 2001 roku. Wieloletnia praca Przewodniczącego Andrzeja Leppera i innych działaczy partii zaowocowała poparciem 10,2% wyborców (ponad 1 mln 320 tys. głosów). Samoobrona uzyskała po raz pierwszy znaczącą reprezentację parlamentarną (53 mandaty w Sejmie i 2 w Senacie). Od tej pory organizacja mogła prezentować swój punkt widzenia na kwestie społeczno-gospodarcze w znacznie szerszej skali. Partia uzyskała także możliwość przedstawiania swych propozycji programowych w poszczególnych projektach ustaw.

W maju 2003 roku odbył się, decydujący dla przyszłości Samoobrony, IV Nadzwyczajny Kongres Krajowy. Zatwierdzono na nim ostateczny kształt podstawowych dokumentów programowych, na czele z Programem Społeczno-Gospodarczym Samoobrony RP. Wkrótce po Kongresie władze partii, przyjęły projekt nowej konstytucji, zawierającej propozycję wprowadzenia systemu prezydenckiego w Polsce.

Chęć pracy w strukturach partii i w gronie ekspertów Samoobrony wyraziło do tej pory wiele powszechnie znanych i cieszących się szacunkiem swych środowisk postaci świata nauki, kultury i gospodarki. Silna reprezentacja Samoobrony w Sejmie i Senacie po wyborach 2005 roku ugruntowała jej trwałe miejsce na scenie politycznej.

Polska stoi zatem przed szansą na zerwanie z błędnym kołem dotychczasowej polityki społecznej i gospodarczej. Coraz bardziej realna staje się szansa na realizację w praktyce alternatywnego programu Samoobrony.

FUNDAMENTY IDEOWE SAMOOBRONY

Najpierw trochę historii i wiedzy encyklopedycznej

Liberalizm (od łac. liber - wolny, oznacza poglądy i nurty polityczne, które choć mają wspólne korzenie w XVIII-XIX wiecznym klasycznym liberalizmie są obecnie dość odmienne. Należą do nich między innymi:

  • Liberalizm europejski (liberalizm społeczny połączony z liberalizmem gospodarczym - opowiada się za rozszerzaniem swobód obywatelskich oraz ograniczaniem ingerencji państwa w rynek);
  • Liberalizm amerykański (przewiduje znaczne zwiększanie roli państwa zarówno w gospodarce, jak i w sferze społecznej - celem wyrównywania szans jednostki);
  • Libertarianizm (opowiada się za wycofaniem państwa z zajmowania się zarówno gospodarką jak i sprawami społecznymi, a rolę państwa sprowadza do zadań "nocnego stróża" - Znany także jako neoliberalizm klasyczny).

    Jak pisze profesor Ryszard Nowak (Lewica, prawica i "podklasa") - żyjemy w okresie ideowej dominacji liberalizmu. Na pytanie, gdzie mieści się liberalizm na osi lewica-prawica odpowiada:

    "silnyś, znaczy, żeś praw - oto przesłanie prawicy. Prawica dla mas ma jedynie wzgardę: to ci, którym się nie powiodło, to nieudacznicy, którzy pozostali w dołach społecznych zasadniczo z własnej winy. Współczesną postacią prawicy, dostosowaną do warunków społeczeństwa kapitalistycznego jest liberalizm.

    Lewica jest albo radykalna (komunistyczna), albo socjalistyczna.

    Jest także - pomiędzy liberalizmem a socjalizmem, w centrum - orientacja socjalliberalna.

    Liberalizm jest arogancki wobec przegrywających w grze życiowej - masy nie są dla nich niczym innym jak tłem dla elit. Socjalliberalizm różni się od liberalizmu tym, iż optuje za bezpieczeństwem socjalnym wszystkich ludzi, a jako minimum wymaga tego, aby ci, którym powiodło się w grze życiowej służyli pozostałym ochroną i pomocą.

    Socjalliberalizm jest, rzecz jasna bliżej lewicy niż liberalizm, tym nie mniej nie jest to koncepcja lewicowa lecz centrowa".

    Pojęcie socjalliberalizmu nie jest określeniem nowym, jak starają się twierdzić niektórzy dogmatyczni zwolennicy neoliberalizmu. Socjalliberalizm to doktryna europejska, zakorzeniona od kilkudziesięciu już lat w programach szeregu ugrupowań zachodnioeuropejskich, takich jak holenderscy Demokraci’66 czy brytyjscy Liberalni Demokraci, którzy dziś sytuują się na brytyjskiej scenie politycznej na lewo od tzw. socjaldemokratów z Partii Pracy Tony’ego Blaira.

    Dlaczego socjalliberalizm?

    Socjalliberalizm odnosi się do społeczeństwa i do jego instytucji, w tym gospodarki. W warstwie socjalnej wykorzystuje dorobek lewicy patriotycznej, zaś w warstwie ekonomicznej wykorzystuje dorobek nowoczesnych doktryn nawiązujących do swobody tworzenia i gospodarowania.

    Jest koncepcją całościową, która przewiduje, że obywatele mają prawo do wolności, w tym do takich wolności, w realizacji których państwo nie może być negatywne (nie może przeszkadzać) oraz do takich praw i wolności, w realizacji których państwo ma być pozytywne (ma obowiązek je zapewnić).

    Wolności pierwszego typu to wolności od wszelkich form dyskryminacji ze względu na wyznawany światopogląd czy religię, od nieuprawnionej przemocy ze strony organów państwa, nadmiernej ingerencji biurokratycznej machiny w codzienne życie, blokowania inicjatyw społecznych, gospodarczych i kulturalnych, które służą umacnianiu poczucia przynależności do wspólnoty i wzbogacaniu jej, to wolność rodzimych przedsiębiorców do podejmowania inicjatyw gospodarczych, bez zbędnych barier instytucjonalnych, to wolność ludzi nauki do prowadzenia badań i wymiany poglądów, to wolność artystów i twórców do rozwijania alternatywnych prądów estetycznych, to wolność każdego Polaka do realizacji swoich życiowych ambicji i aspiracji.

    Wolności drugiego typu, to wolności realizowane poprzez stworzenie i funkcjonowanie systemu zabezpieczeń społecznych, zdrowotnych i pracowniczych, poprzez realizację takich praw, jak prawo każdego do ochrony życia i zdrowia za pomocą powszechnego i równego dostępu do podstawowych świadczeń opieki zdrowotnej, to prawo do otrzymywania, w przypadku utraty pracy, zasiłków na poziomie minimum socjalnego, to prawo do uzyskiwania godziwych świadczeń emerytalnych z tytułu przepracowanych lat, to prawo do powszechnego i równego, czyli bezpłatnego dostępu do edukacji publicznej, to także wolność do korzystania z zasobów narodowej kultury i bogactwa środowiska naturalnego.

    A co z tradycyjną lewicą?

    W warstwie społecznej socjalliberalizm czerpie z myśli i osiągnięć lewicy. Dlatego projekt ładu socjalliberalnego zawiera część wizji państwa lewicy patriotycznej. Polska scena polityczna potrzebuje lewicy. Lewicy, która będzie jednocześnie nowoczesną, uznającą potrzebę modernizacji kraju i patriotyczną, darzącą szacunkiem tradycje narodowe i trzeźwo oceniającą historię Polski. Takiej lewicy nie stworzyli i nigdy nie stworzą koniunkturaliści, działający pod szyldem socjaldemokratów różnej maści.

    Lewica patriotyczna, której jedynym reprezentantem jest obecnie Samoobrona, ma ściśle określoną hierarchię wartości i celów. Najważniejszym jej celem jest realizacja hasła przywrócenia godnego życia milionom Polaków, pogrążonych w nędzy i beznadziei. W tej sytuacji, nietrudno się dziwić, że lewica patriotyczna jest i będzie zdecydowanie przeciwna wszelkim propozycjom neoliberałów, dążących do wyprzedaży resztek majątku narodowego, prywatyzacji sfery publicznej i zdeptania podstawowych praw socjalnych obywatela. Lewica patriotyczna będzie też obnażać kłamstwa tzw. lewicy socjaldemokratycznej, która - strojąc się w piórka społecznej wrażliwości - faktycznie realizowała przez lata program neoliberalnej utopii.

    Ideologicznie neoliberalna utopia realizowana w Polsce obecnie jest bliska komunistycznej utopi realizowanej w Polsce w latach 1949-1956 i jest podobnie zbrodnicza.

    Europejska lewica socjaldemokratyczna wyzbyła się najważniejszych elementów swoich programów socjalnych. Stała się karykaturą wielkiego ruchu społecznego, który narodził się w Europie wraz z rewolucją przemysłową w XIX wieku. Dlatego Samoobrona wpisuje się w nurt poszukiwań nowej formuły lewicowości. Ta lewicowość da się streścić w pojęciu lewicy patriotycznej. Jest to lewica czerpiąca z bogatego dorobku europejskiej myśli politycznej, z korzeni kulturowych Europy i naszych tradycji historycznych i politycznych. Pojęcie dobra wspólnego, realizowanego w ramach wspólnoty narodowej, stanowi o istocie lewicy patriotycznej.

    Lewica patriotyczna broni fundamentalnych praw większości Polaków, którzy żyją poniżej powszechnie uznanych granic niedostatku i ubóstwa. Trudno przecież o tolerancję i zrozumienie dla odmiennej kultury i obyczajowości, gdy nędza i bezrobocie powodują czarną rozpacz i depresję.

    Lewica patriotyczna to także szacunek dla państwa i jego instytucji. Państwo ma stać na straży podstawowych praw obywatela, ma rosnąć w siłę wraz ze wzrostem poziomu wykształcenia, zdrowia i dobrobytu swoich obywateli.

    Lewica patriotyczna stawia postulat państwa silnego i sprawnego, które zasłużenie budzić będzie szacunek wszystkich obywateli, jako gwarant ich bezpieczeństwa, a tym samym tworzyć będzie strukturę, z którą będą chcieli się utożsamiać. Państwo oparte na chorych założeniach neoliberalizmu, państwo (nocny stróż) - takiego szacunku nigdy budzić nie będzie. Tym bardziej, że w III Rzeczypospolitej ten stróż stanowi dekoracyjną fasadę, pozostawiając chaos i anarchię.

    Lewica patriotyczna pamięta o tradycjach, kulturze i tożsamości narodowej. W zagrożonym globalizacją świecie stoi na straży wartości narodowych. Strażnikiem wartości narodowych powinno być właśnie silne, nastawione na realizację społecznych interesów państwo.

    Pole aktywności społecznej lewicy patriotycznej w Polsce zajmuje Samoobrona, jako ruch zrodzony z głębokiego sprzeciwu wobec grabieży i upadku Rzeczypospolitej po 1989 roku i jeszcze głębszej wiary, że jeszcze nie wszystko jest stracone. Lewica patriotyczna to jedyna obecnie realnie lewicowa siła polityczna.

    KONCEPCJA "TRZECIEJ DROGI" W PROGRAMIE SPOŁECZNO-GOSPODARCZYM SAMOOBRONY RP

    Źródła

    Inspirację dla swojego programu Samoobrona RP czerpie ze społecznej nauki Kościoła oraz omówionych wyżej najważniejszych nurtów europejskich. Papież Jan Paweł II powiedział, że "nie do przyjęcia jest twierdzenie, jakoby po klęsce socjalizmu realnego kapitalizm pozostał jedynym modelem organizacji gospodarczej".

    Wskazania największego autorytetu moralnego naszych czasów Papieża Jana Pawła II były podstawą poszukiwania rozwiązań innych, aniżeli ślepy powrót do kapitalizmu. Rezultatem tych poszukiwań jest powstanie własnej, nowoczesnej myśli ekonomicznej i społecznej, opartej na koncepcji "Trzeciej Drogi".

    Program Społeczno-Gospodarczy Samoobrony RP opracowany właśnie na tym fundamencie koncepcji, jest dotychczas jedynym alternatywnym rozwiązaniem dla dogmatycznej liberalnej wizji państwa, wdrażanej w polskiej gospodarce i życiu publicznym przez ostatnich szesnaście lat.

    Cele

    W ramach tego programu Samoobrona RP domaga się odejścia od liberalno-korupcyjnego modelu państwa na rzecz koncepcji socjalliberalnej, opartej na stosunkach międzyludzkich, wynikających z naszych wielowiekowych tradycji narodowych, wartości chrześcijańskich oraz dorobku lewicy patriotycznej. Te podstawowe elementy wyznaczają główne wartości współczesnej cywilizacji europejskiej, w której:

    • najwyższą wartością jest silne, narodowe państwo, w którym obywatele są jedynymi, suwerennymi gospodarzami, realizującymi swoje cele i dążenia w ramach funkcjonujących w państwie norm praworządności i demokratycznych procedur;

    • nadrzędnym zadaniem państwa jest zapewnienie rozwoju i godnego życia rodzinie, w oparciu o powszechny dostęp do pracy;

    • obywatele mają powszechny i nieograniczony statusem materialnym, dostęp do edukacji, opieki zdrowotnej i bezpieczeństwa;

    • państwo jest uczestnikiem ekonomicznych, politycznych i obronnych wspólnot międzynarodowych, współgwarantujących rozwój i bezpieczeństwo.

    Oznacza to, że problemy powinny być rozwiązywane metodami politycznymi w ramach strategii odpowiadającej aktualnym i przyszłym interesom narodu. Polityka wewnętrzna i zagraniczna musi zmierzać do tworzenia materialnych podstaw egzystencji oraz rozwoju cywilizacyjnego społeczeństwa we wszystkich dziedzinach życia. Państwo musi wspierać swoich obywateli w realizacji ich dążeń zarówno zawodowych, jak i materialnych drogą tworzenia podstaw ekonomicznych oraz prawno-instytucjonalnych rozwoju gospodarki, kierowanie polityką makroekonomiczną i strukturalną, inwestowanie w kapitał ludzki, infrastrukturę oraz ochronę środowiska naturalnego.

    Wszelkie rozwiązania prawno-instytucjonalne powinny być zgodne z zapisami i duchem Konstytucji RP, która stanowi, że "Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawa, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej" (art. 2). Podstawą ustroju gospodarczego jest "społeczna gospodarka rynkowa, oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych" (art. 20).

    W ramach realizacji tak zdefiniowanych celów, państwo dba o zabezpieczenie najuboższych i najsłabszych grup społecznych, zapewniając im pełny dostęp do podstawowych świadczeń socjalnych.

    Warunki i metody

    Samoobrona RP, zgodnie z Konstytucją RP, opowiada się za modelem społecznej gospodarki rynkowej, rozumianym jako model łączący ekonomiczną rolę państwa, alokacyjną rolę rynku i stanowiącą rolę samorządu w ramach mechanizmu funkcjonowania gospodarki narodowej.

    Socjalliberalny model państwa, w myśl koncepcji "Trzeciej Drogi", dopuszcza tyle liberalizmu w gospodarce, ile jest to możliwe dla osiągnięcia dynamicznego i zrównoważonego rozwoju gospodarki oraz tyle interwencjonizmu państwa w gospodarce, ile jest to konieczne dla zabezpieczenia podstawowych potrzeb społecznych i bezpieczeństwa socjalnego obywateli. Oznacza to, że poprzez wolność gospodarczą można uwolnić ludzką inicjatywę i przedsiębiorczość, nie zapominając jednakże o innym, społecznym wymiarze ludzkiej wolności, tzn. gwarantowanych przez Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej prawach ekonomicznych, socjalnych i kulturalnych, zapewniających godziwą egzystencję wszystkim grupom społecznym.

    W ramach tak zdefiniowanego modelu, państwo zapewnia nieograniczony rozwój i powszechny dostęp do nauki oraz promuje i upowszechnia nowoczesną technologię. W sferze kultury, państwo zapewnia nieskrępowany doktrynalnie rozwój we wszelkich jej dziedzinach.

    W sferze gospodarczej państwo poprzez wprowadzenie właściwych rozwiązań prawno-instytucjonalnych zapewnia rozwój przedsiębiorstwom.

    "Kolejną funkcją Państwa jest czuwanie nad realizowaniem praw ludzkich w dziedzinie gospodarczej i kierowanie nim (...) Co więcej, obowiązkiem Państwa jest popieranie działalności przedsiębiorstw poprzez tworzenie warunków zapewniających możliwości pracy, dostarczanie bodźców tam, gdzie owa działalność jest niewystarczająca, albo przez udzielanie pomocy w chwilach kryzysu. Państwo ma również prawo interweniować wówczas, gdy szczególne sytuacje wywołane przez istnienie monopolu powodują zahamowania czy stwarzają przeszkody dla rozwoju".

    (Jan Paweł II, Encyklika CENTESIMUS ANNUS)

    Odrzucamy liberalną doktrynę globalnej, nieograniczonej konkurencji, zapewniającej przewagę ponadnarodowym, dużym organizacjom gospodarczym, które pozbawiają rodzime średnie i małe przedsiębiorstwa oraz rodzinne gospodarstwa rolne szans rozwoju i działania. Jeżeli wahania koniunkturalne będą grozić upadkiem danych dziedzin gospodarki, branż, lub nawet pojedynczych firm, mających znaczenie dla społeczności lokalnych, państwo musi zapobiegać tego rodzaju zjawiskom.

    "Należy obalać bariery i monopole, które wielu narodom nie pozwalają na włączenie się w ogólny proces rozwoju i wszystkim - jednostkom i narodom - zapewnić podstawowe warunki uczestnictwa w nim. Osiągnięcie tego celu wymaga planowych i odpowiedzialnych działań całej wspólnoty międzynarodowej".

    (Jan Paweł II, Encyklika CENTESIMUS ANNUS)

    Samoobrona RP stoi na stanowisku, iż większość środków produkcji powinno się znajdować w rękach prywatnych, lecz dla uporządkowania i konsolidacji całej gospodarki narodowej niezbędne jest określenie strategicznych obszarów, które z racji ważnych dla bezpieczeństwa państwa funkcji, muszą korzystać ze szczególnej jego ochrony.

    Przywrócenie pojęcia gospodarki narodowej, jako obszaru działania państwa w kluczowych jej dziedzinach, jest warunkiem koniecznym dla realizacji tak postawionego celu, jakim jest osiągnięcie stabilizacji i harmonijnego rozwoju polskiej gospodarki oraz budowa silnego i skutecznego państwa, wypełniającego postulowane w Programie Społeczno-Gospodarczym Samoobrony funkcje społeczne.

    TEORETYCZNE PODSTAWY PROGRAMU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO SAMOOBRONY RP

    Program Samoobrony RP za priorytetowe cele strategii i polityki społeczno-gospodarczej uznaje:

  • po pierwsze, stworzenie i utrzymanie przesłanek trwałego, zrównoważonego i szybkiego rozwoju społeczno-gospodarczego, w tym osiąganie jak najwyższego zatrudnienia i poziomu życia społeczeństwa, przy utrzymaniu stabilizacji finansowej państwa:

  • po drugie, zapewnienie zrównoważonego, sprawiedliwego podziału dochodu narodowego.

    Pierwszy cel jest zbieżny z celem określonym w konwencji o Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), której Polska stała się członkiem w 1996 roku. Drugi cel ma charakter samoistny, a jednocześnie jego realizacja, likwidując przesłanki napięć i konfliktów oraz dezintegracji społecznej, sprzyja osiąganiu celu pierwszego - dynamicznego i harmonijnego rozwoju gospodarczego.

    Ustrój społeczno-ekonomiczny Rzeczypospolitej Polskiej nie jest ustrojem równych szans życiowych, ustrojem sprawiedliwości społecznej, lecz ustrojem oligarchicznym, opartym na dzikim kapitalizmie, na wynaturzeniach tzw. wolnego rynku.

    Podstawą ustroju gospodarczego Polski powinna być rzeczywista, właściwie pojmowana społeczna gospodarka rynkowa, oznaczająca wolność działalności gospodarczej, aktywną rolę państwa w gospodarce narodowej i zrównoważony podział dochodu narodowego, równoprawność różnych form własności, prawo do pracy, samorządność i solidaryzm społeczny oraz dialog i współpracę partnerów społecznych - pracodawców z pracobiorcami.

    Unikalne warunki rozwoju krajów postsocjalistycznych Europy Środkowej i Wschodniej, w tym Polski, wymagały i wymagają zastosowania w nich oryginalnej koncepcji stabilizacyjno-transformacyjnej, zakładającej aktywną rolę państwa w gospodarce narodowej, tworzenie i rozwijanie instytucjonalnej obudowy rynku i całej gospodarki oraz zrównoważony podział dochodu narodowego. Taką koncepcję wyznaje wielu wybitnych teoretyków i za taką koncepcją opowiada się Samoobrona RP.

    Program Samoobrony RP opiera się na nowoczesnych teoriach ekonomicznych, w szczególności na nowej teorii instytucjonalnej (New Institutional Economics), teorii trwałego, zrównoważonego rozwoju (Sustainable Development) i teorii demokratycznego rozwoju (Democratic Development).

    Wzmacnianie warunków szybkiego i trwałego rozwoju gospodarczego, a zwłaszcza rynku, wymaga odejścia od anachronicznej i skompromitowanej liberalnej ortodoksji, wyrażonej w dyrektywach Konsensusu Waszyngtońskiego z 1989 r., polegających na forsowaniu twardej polityki finansowej (fiskalnej i pieniężnej), tj. polityki trudnego pieniądza, połączonej z pełną liberalizacją i deregulacją gospodarki.

    Rozwiązania te z istoty swojej były obce nie tylko krajom odchodzącym od centralnie planowanej gospodarki socjalistycznej, ale w znacznej mierze nawet rozwiniętym krajom kapitalistycznym.

    "Część, może nawet znaczna część dobrych rad oferowanych krajom Europy Środkowej i Wschodniej przez Zachód wywodzi się z wizji kapitalizmu, która nie ma nic wspólnego z rzeczywistością" - pisał John Kenneth Galbraith.

    Państwo powinno spełniać w gospodarce narodowej aktywną rolę, wychodzącą daleko poza dbałość o stabilność makroekonomiczną i ochronę samoregulacji.

    Jak pisze najwybitniejszy teoretyk niedoskonałego rynku Joseph E. Stiglitz, laureat nagrody Nobla z 2001 roku, bezpodstawny jest pogląd, jakoby prywatyzacja w połączeniu z liberalizacją handlu i wszelkich przejawów działalności gospodarczej wystarczała dla zapewnienia efektywności rynków. Jest drugi warunek konieczny do tego - wzmocnienie instytucjonalnych podstaw rynkowości zapewniających efektywność systemu finansowego, wolną konkurencję wykluczającą działania sprzeczne z normami uczciwości - dumping, korupcję, niejasne subwencjonowanie, pozorność zamówień publicznych, brak przejrzystości w stosunkach rynkowych i publicznych.

    Podobny pogląd wyraża także najwybitniejszy przedstawiciel nowej ekonomii instytucjonalnej D. C. North, laureat nagrody Nobla z 1993 r.

    Należy zaznaczyć, że postulatu wzmocnienia instytucjonalnych podstaw rynku i całej gospodarki Samoobrona RP nie interpretuje jako rozszerzania administracyjnej kontroli gospodarki poza racjonalne potrzeby. Idzie tu przede wszystkim o rozwinięcie i utrwalenie autonomicznych mechanizmów motywacyjnych dla ścisłego przestrzegania porządku instytucjonalnego przez wszystkie podmioty układów rynkowych i służb publicznych z nimi połączonych.

    Wybitny współczesny ekonomista Janos Kornai w tym kontekście wprost twierdzi, że "inwestorzy cenią zarówno stabilność ugruntowanej demokracji, jak i stabilność dyktatury silnej ręki. Najbardziej zniechęca ich słaby system demokratyczny".

    W programie Samoobrony RP wskazuje się pięć podstawowych funkcji, które powinny być domeną państwa w gospodarce:

      1) tworzenie podstaw prawnych i organizacyjnych funkcjonowania gospodarki;

      2) kierowanie polityką strukturalną (przemysłową, budowlaną, handlową, rolną i in.) i makroekonomiczną, w tym finansową (fiskalną i pieniężną);

      3) inwestowanie w kapitał ludzki (edukację, naukę), infrastrukturę, podstawowe usługi socjalne;

      4) pełne zabezpieczenie dla najuboższych grup społecznych;

      5) ochrona środowiska naturalnego.

    Samoobrona opowiada się za nowym konsensusem, co do strategii rozwojowo-transformacyjnej, który ułatwiłby tworzenie i realizację polityki zorientowanej zarówno na kompleksowe i harmonijne rozwiązywanie problemów przyspieszenia wzrostu gospodarczego, po okresie załamania, stagnacji i dekoniunktury, jak i na obniżenie społecznych kosztów transformacji systemowej (rynkowej), sprawiedliwe ich rozłożenie, zmniejszenie ich uciążliwości i nadanie przeprowadzanym reformom kształtu społecznie akceptowanego.

    ISTOTA SPORU POMIĘDZY PLATFORMĄ OBYWATELSKĄ A SAMOOBRONĄ

    Na polskim podwórku

    W Polsce nastąpiła polaryzacja poglądów i rozwiązań społeczno-gospodarczych wokół dwóch ośrodków intelektualnych, społecznych i politycznych, tj. skrajnego liberalizmu, nazywanego czasem neoliberalizmem (libertarianizmem), którego wyraziciele znaleźli się w PO i ugrupowaniach zbliżonych programowo (PD, SLD, SDPL) oraz socjalnego liberalizmu (socjalliberalizmu), którego wyraziciele znaleźli się w Samoobronie i ugrupowaniach zbliżonych programowo (PiS i PSL).

    Idea "tyle wolności gospodarczej i politycznej, ile możliwe, i tyle zabezpieczenia socjalnego, ile niezbędne" z powodzeniem wdrażana jest w starych demokracjach, takich jak Wielka Brytania, Szwecja, Norwegia, Dania, Finlandia i przynosi konkretne rezultaty.

    Dlaczego więc hasło socjalliberalizmu w ustach Andrzeja Leppera budzi tak ostry sprzeciw?

    Ponieważ Polska stała się krajem "neokolonialnym" dla kapitału zagranicznego. Lennem, które kapitał międzynarodowy może swobodnie eksploatować.

    Kapitał ten, aby mógł to robić potrzebuje przejąć władze realną i polityczną. Przejęcie podstawowych segmentów władzy realnej już się odbyło - kapitał zagraniczny przejął podstawowe środki produkcji, przejął system bankowo - finansowy i przejął środki masowego przekazu. Do przejęcia władzy politycznej potrzebuje najemników, którzy mając prawa wyborcze i struktury polityczne, mogą w jego imieniu sprawować władzę publiczną.

    To dlatego PO tak usilnie zabiegała o zniesienie subwencji budżetowej dla partii politycznych (ponieważ prawdopodobnie środki zewnętrzne miała już zagwarantowane), starając się ograniczyć siłę i skuteczność działania innych partii politycznych, jako swoich konkurentów.

    PO zaczęła wyrastać wśród ugrupowań skrajnie liberalnych na największą siłę i zabiegać o względy i środki kapitału zagranicznego. PD, SLD i SDPL wyraźnie w tej rywalizacji przegrywają i gotowe są do coraz większych ustępstw dla kapitału zagranicznego kosztem poziomu życia większości społeczeństwa.

    Zachodzi więc pytanie, dlaczego Samoobrona, która zajmuje miejsce po drugiej stronie osi podziału na scenie politycznej, jest takim śmiertelnym wrogiem PO i innych ugrupowani neoliberalnych?

    Odpowiedz jest prosta. Po pierwsze mimo wysiłków i zabiegów socjotechników zatrudnionych w środkach masowego przekazu i w ośrodkach badania opinii publicznej nie udało się neoliberałom zaszufladkować Samoobrony, jako partii warchołów, nieudaczników, ludzi niewykształconych, bezradnych, bez przyszłości i w ten sposób zmarginalizować partię.

    Po drugie świeżość i odwaga Programu Społeczno-Gospodarczego Samoobrony przyciąga nie tylko pracowników, rolników, emerytów i rencistów, ale przyciąga młodzież, świat nauki i przedstawicieli biznesu.

    CZY ANDRZEJ LEPPER ZMIENIŁ POGLĄDY?

    Odwaga Andrzeja Leppera w wyznaczaniu celów i metod ich realizacji po raz kolejny roztrąciła zgromadzoną już górę pseudoargumentów przeciw Samoobronie. Określenie socjalliberalizmu to jest połączenia liberalizmu, czyli wolności w działalności gospodarczej, nauce, kulturze, oświacie, swobodach zrzeszania się, wyrażania poglądów i ocen, z zabezpieczeniem socjalnym dla osób tego potrzebujących, oznacza w praktyce odrzucenie pazernego kapitalizmu i doktrynerskiego socjalizmu oraz wyznacza tym samym Trzecią Drogę. Jest to nowoczesny prąd myślowy i polityczny połączony z dobrymi doświadczeniami w gospodarce krajów skandynawskich. Na tę drogę próbuje wejść Wielka Brytania. Na tę drogę Andrzej Lepper chce wprowadzić Polskę.

    Tylko, że wówczas kapitał zagraniczny straci Polskę jako lenno, jako neokolonialne dominium i nie będzie już potrzebował najemników spośród neoliberalnych partii politycznych. Stąd tak silny atak tych patii na Samoobronę. Ich przedstawiciele doskonale wiedzą, że kiedy przegrają, obcy kapitał przestanie im płacić!

    O co chodzi w sporze?

    Polem sporu pomiędzy PO i Samoobroną, pomiędzy neoliberalizmem i socjalliberalizmem jest gospodarka.

    Neoliberałowie z PO (i otoczenia) próbują utrzymać dotychczasowy, "balcerowiczowski" model gospodarki, który charakteryzuje się:

  • trwałym deficytem w handlu zagranicznym;
  • trwałym deficytem budżetowym;
  • wysokim bezrobociem;
  • niską inflacja cenową;
  • sztucznym nadwartościowaniem polskiej złotówki;
  • sztucznie wysokimi stopami procentowymi.

    Skutkiem tej polityki jest dramatycznie niski poziom PKB i jego niskie tempo wzrostu oraz zastopowanie procesu powstawania nowych miejsc pracy. W Polsce na jedno wolne miejsce pracy przypada 960 bezrobotnych, a w krajach UE od 6 do 14 bezrobotnych. Obecny model gospodarki gwarantuje, że zagraniczny kapitał finansowy i handlowy oraz zwykły kapitał spekulacyjny może czuć się pewnie w Polsce i drenować polska gospodarkę oraz transferować dochody za granicę.

    Samoobrona proponuje (w obecnych warunkach ekonomicznych) radykalnie zmienić tą sytuacje za pomocą uruchomienia silnych instrumentów wzrostu gospodarczego, który powinien kształtować się w przedziale 7-9% rocznie, w tym:

    • radykalną reformę podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) poprzez wprowadzenie kwoty wolnej od podatku na poziomie minimum socjalnego, co nie tylko uwolni od podatku osoby najniżej zarabiające - z pracy, rent, emerytur i zasiłków, ale wywoła także impuls popytowy na rynku wewnętrznym w wysokości, co najmniej 13 mld zł;

    • zmniejszenie podatku od dochodów przedsiębiorców (firm i osób fizycznych), do 10%, aby pozostawić im wypracowaną akumulację na rozwój i zwiększyć popyt na rynku wewnętrznym o ok. 2,5 mld zł;

    • wprowadzenie powszechnych zasiłków na poziomie minimum socjalnego dla bezrobotnych, którzy nie z własnej winy nie mogą znaleźć pracy i w ten sposób nareszcie zapewnić uczciwym ludziom legalne źródła utrzymania oraz zwiększyć popyt na rynku wewnętrznym o ok. 25,5 mld zł;

    • wprowadzenie podatku obrotowego w wysokości do 2,5%, który zapewni wpływy do budżetu ok. 43 mld zł, i nie tylko pokryje wydatki oraz ubytki budżetowe wnikające z przyjętych reform (razem ok. 41mld zł), ale pozwoli na rozpoczęcie stopniowego zmniejszania deficytu budżetowego;

    • rozwiązanie w 60% rezerwy rewaluacyjnej NBP, a wypłacony z tego tytułu do budżetu zysk, w wysokości ok. 16 mld zł, po zdeponowaniu w Banku Gospodarstwa Krajowego, będzie stanowił zabezpieczenie akcji niskooprocentowanych kredytów dla rodzimych przedsiębiorstw produkcyjnych, usługowych i handlowych;

    • przeniesienie ok. 80% rezerw dewizowych to jest ok. 30 mld USD z zagranicy do kraju, ulokowanie ich w BGK i na podstawie tego depozytu rozwinięcie szerokiej akcji kredytowej na inwestycje infrastrukturalne dla jednostek samorządu terytorialnego starających się o współfinansowanie inwestycji ze środków Unii Europejskiej.

    Wzrost popytu na rynku wewnętrznym w połączeniu z zapewnieniem kredytowania rodzimych przedsiębiorstw szerokim programem inwestycji infrastrukturalnych jednostek samorządu terytorialnego daje podstawę do wykorzystania krajowych, wewnętrznych sił polskiego biznesu do rozwoju i tworzenia miejsc pracy oraz wykorzystania należnych Polsce środków z funduszy strukturalnych UE.

    Problem w tym, że silny impuls popytowy na rynku wewnętrznym i dostępność kredytów dla rodzimych przedsiębiorstw zapewniających im rozwój wywoła impuls inflacyjny szacowany na 5-7 % rocznie, a ten z kolei zmieni kursy walut i zmieni warunki wymiany w handlu zagranicznym.

    Spadnie opłacalność importu. Wzrośnie opłacalność eksportu i krajowi producenci nie tylko osiągną dodatkowe zyski, ale zajmą na trwałe nowe obszary na wspólnym rynku UE i poza jej granicami.

    Nastąpi przeliczenie i urealnienie polskiego długu i kosztów jego obsługi, których wysokość jest obecnie zaniżana poprzez sztucznie wysoki kurs polskiej złotówki do walut obcych. Rentowność spekulacji polską walutą spadnie do zera (a nawet poniżej) i międzynarodowy kapitał spekulacyjny odpłynie, szukając sobie nowych ofiar poza Polską i nowych wspólników politycznych.

    To jest istotą sporu pomiędzy PO a Samoobroną, pomiędzy neoliberałami i socjalliberalami, pomiędzy "złodziejami" i "barbarzyńcami".

    CO BĘDZIE JEŚLI LIBERAŁOWIE WYGRAJĄ?

    Jeżeli społeczeństwo nie poprze Samoobrony i liberałowie wygrają, to nadal będzie realizowana dotychczasowa polityka gospodarcza. Co to oznacza?

    To oznacza utrwalenie różnic ekonomicznych i cywilizacyjnych pomiędzy Polską a najbogatszymi państwami UE. W Polsce, w 2003 roku PKB na jednego mieszkańca wynosił 5,5 tys. USD, a w większości krajów "starej 15" - około 30 tys. USD na jednego mieszkańca.

    Jeżeli chcemy im dorównać, a ich wzrost PKB wynosić będzie realnie tylko 1% rocznie, to my w ciągu najbliższych 25 lat powinniśmy rozwijać się w tempie minimum 8,2 % rocznie.

    Jeżeli, jak dotychczas tempo wzrostu PKB w Polsce będzie wynosiło około 3% rocznie, a w krajach UE 1% rocznie, to możemy ich "dogonić" po 66 latach, czyli nigdy.

    Warto o tym pamiętać w sporach politycznych na salach konferencyjnych, w codziennych rozmowach i przy urnach wyborczych.

    Prezydium Partii

























  • Newsletter

    Podaj email jeśli jesteś zainteresowany otrzymywaniem informacji z serwisu www.samoobrona.org.pl
    dodaj usuń
    Akceptuję Regulamin

    PROGRAM

    POLECAMY

    GŁOS SAMOOBRONY


    KONSTYTUCJA

    drzwi
    STATYSTYKA
    519.733 - ostatni rok
    MAPA

    SAMOOBRONA | POLEĆ NAS ZNAJOMYM | MAPA SERWISU | DODAJ DO ULUBIONYCH | KONTAKT | ENGLISH
    ostatnia aktualizacja: 9.07.2008